Άγνωστοι Βυζαντινοί Αυτοκράτορες – Ο Αυτοκράτορας Ιοβιανός που επανέφερε τον Χριστιανισμό ως κρατούσα θρησκεία της Αυτοκρατορίας

Στις σκιές της ιστορίας, εκεί όπου οι χρυσοί θόλοι της Κωνσταντινούπολης αντανακλούν το φως του Αιώνιου Ήλιου της Δικαιοσύνης, και οι αετοί της Ρώμης υψώνονται πάνω από τον Βόσπορο σαν φτερά αρχαγγέλων, υψώνεται μια μορφή ταπεινή μα συνάμα ηρωική.

Δεν είναι από τους λαμπρούς κατακτητές ούτε από τους μυθικούς πολεμιστές που γέμισαν τις σελίδες των χρονικών με αίμα και δόξα. Είναι ο Φλάβιος Κλαύδιος Ιοβιανός, ο αυτοκράτορας που έσωσε την ψυχή της Αυτοκρατορίας από το σκοτάδι της αποστασίας.

Το έτος 363 μ.Χ. Η Αυτοκρατορία, αυτή η αθάνατη Βασιλεία του Ρωμαϊκού Λόγου και του Χριστιανικού Φωτός, βρισκόταν στα πρόθυρα του γκρεμού. Ο Ιουλιανός ο Παραβάτης – αυτός ο μορφωμένος αλλά πλανεμένος ηγεμόνας, που γύρισε την πλάτη του στον Σταυρό του Χριστού για να αναστήσει τα νεκρά ειδωλολατρικά είδωλα – είχε οδηγήσει τα ρωμαϊκά λεγεωνάρια σε μια καταστροφική εκστρατεία κατά των Περσών. Στα πεδία της Μεσοποταμίας, κάτω από έναν ουρανό που έκαιγε σαν φωτιά της κολάσεως, ο Ιουλιανός έπεσε θανάσιμα τραυματισμένος. Η αποστασία του είχε αποτύχει. Τα αρχαία ιερά του Δία και του Απόλλωνα, που προσπάθησε να ξαναζωντανέψει με αίμα και φανατισμό, σιωπούσαν πλέον μπροστά στο αναπόφευκτο.

Μέσα στο χάος του στρατοπέδου, ανάμεσα σε εξαντλημένους στρατιώτες και τρομαγμένους αξιωματικούς, οι λεγεώνες σήκωσαν στις ασπίδες τους έναν άνδρα. Γεννημένος γύρω στο 331 στη Σιγγηδόνα της Μοισίας (το σημερινό Βελιγράδι), ο Ιοβιανός ήταν Χριστιανός από τα βάθη της ψυχής του. Γιος στρατιωτικού διοικητή, είχε υπηρετήσει με πίστη και ανδρεία στις τάξεις της αυτοκρατορικής φρουράς. Δεν ήταν φιλόδοξος τυχοδιώκτης. Ήταν ένας απλός αλλά σταθερός πολεμιστής του Χριστού, που η μοίρα και η θεία Πρόνοια τον κάλεσαν να ηγηθεί της Αυτοκρατορίας σε μια από τις πιο κρίσιμες στιγμές της.

Με μόλις οκτώ μήνες βασιλείας, ο Ιοβιανός έκανε αυτό που κανένας άλλος δεν τόλμησε με τόση αποφασιστικότητα: επανέφερε τον Χριστιανισμό ως την επίσημη, κρατούσα θρησκεία της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Ακύρωσε αμέσως τα διωκτικά διατάγματα του Ιουλιανού. Το ιερό Λάβαρο του Μεγάλου Κωνσταντίνου – το θείο σύμβολο του Χριστού με τα γράμματα ΧΡ – υψώθηκε ξανά περήφανα στις σημαίες των λεγεώνων, λάμποντας σαν αστέρι οδηγό πάνω από τα στρατεύματα. Οι εκκλησίες ξανανοίχτηκαν, οι δωρεές αποκαταστάθηκαν, και η Αγία Σοφία της πίστης άρχισε να λάμπει ξανά σε όλη την έκταση από τον Δούναβη μέχρι τον Ευφράτη.

Στην Έδεσσα, όπου έφτασε ο νέος Αυτοκράτορας, τον υποδέχθηκαν επίσκοποι και πιστοί, ανάμεσά τους και ο Μέγας Αθανάσιος, ο ακλόνητος υπερασπιστής της Ορθοδοξίας. Ο Ιοβιανός, με ταπεινοφροσύνη και σοφία, άκουσε και ενίσχυσε την Ορθόδοξη Πίστη, απορρίπτοντας τις αιρέσεις που απειλούσαν να σχίσουν το σώμα της Εκκλησίας. Δεν ήταν διώκτης των ειδωλολατρών με μανία – επέδειξε ανεκτικότητα – αλλά ήταν αμετάκλητος στην απόφασή του: η Αυτοκρατορία δεν θα γινόταν ξανά παιχνίδι στα χέρια ψεύτικων θεών και φιλοσόφων που αρνούνταν το Φως.

Φανταστείτε το μεγαλείο εκείνης της στιγμής: Η Κωνσταντινούπολη, η Νέα Ρώμη, με τους μαρμάρινους ναούς της, τις χρυσοποίκιλτες αψίδες, τις θάλασσες που αστραποβολούσαν κάτω από τον ήλιο της Ανατολής, και τις καμπάνες των εκκλησιών να ηχούν σαν φωνή Θεού. Ο Ιοβιανός δεν πρόλαβε να χτίσει νέα μεγαλεία – πέθανε ξαφνικά τον Φεβρουάριο του 364 στο Δαδάστανα της Βιθυνίας, ενώ ταξίδευε προς την πρωτεύουσα. Ωστόσο, η κληρονομιά του είναι αιώνια. Επανέφερε την ψυχή της Αυτοκρατορίας στον δρόμο που χάραξαν ο Κωνσταντίνος και οι διάδοχοί του: έναν δρόμο όπου η πίστη στο Χριστό ενώνει λαούς, ενισχύει στρατούς και φωτίζει πολιτισμούς.

Ο Ιοβιανός δεν ήταν ο πιο ένδοξος αυτοκράτορας. Δεν κατέκτησε νέα εδάφη ούτε έγραψε επικές νίκες. Αλλά έκανε το πιο ηρωικό πράγμα: έσωσε την Αυτοκρατορία από την πνευματική αυτοκτονία. Ενάντια στον φανατισμό ενός αποστάτη που ονειρευόταν να γυρίσει τον τροχό της ιστορίας πίσω, ο Ιοβιανός στάθηκε σαν φρουρός του Φωτός.

Σήμερα, όταν κοιτάζουμε τα ερείπια του Βυζαντίου, τις Αγίες εκκλησίες, τα ψηφιδωτά που απεικονίζουν αγίους και αυτοκράτορες με φωτοστέφανα, ας θυμόμαστε και αυτόν τον «άγνωστο» ηγεμόνα. Τον άνθρωπο που, σε μια εποχή σκοταδιού, επέλεξε το Φως. Τον Αυτοκράτορα που υπενθύμισε σε όλους ότι η αληθινή δύναμη της Ρωμανίας δεν βρισκόταν στα παλιά είδωλα, αλλά στον Σταυρό που θριάμβευσε.

Δόξα τω Θεώ και αιωνία μνήμη στον Ιοβιανό, τον υπερασπιστή της Ορθοδοξίας.

Η Βασιλεύουσα συνεχίζει να ψάλλει τον ύμνο της, αιώνια και ακατάλυτη, κάτω από το βλέμμα Εκείνου που βασιλεύει στους αιώνες.

πηγή: romioitispolis.gr