Οδυσσέας Ελύτης: “Όταν μπαίνω σε ένα ερημοκλήσι, και βλέπω τις τοιχογραφίες σβησμένες, νιώθω βυζαντινός, σαν να ήταν το σόι μου”

Το ενδιάμεσο που είχαμε κάποτε και το ξεχάσαμε

• …«Βάλαμε το Βυζάντιο σε παρένθεση, χίλια χρόνια σε παρένθεση, και θεωρήσαμε τον εαυτό μας απόγονο του Περικλή. Τα παιδιά μαθαίνουν στο σχολείο “Αντιγόνη”, Όμηρο, αλλά πέστε μου, ποιο βυζαντινό κείμενο ξέρουν; Ευτυχώς που πάνε καμιά φορά στην εκκλησία και ακούνε το “Τη Υπερμάχω”. Και αυτό όσο το καταλαβαίνουν. Και γυρνάνε μετά αυτά τα παιδιά στο σπίτι και λένε “η μάνα Δέσποινα, ο πατέρας Παναγιώτης, Δημήτρης, Γιώργος…”».

• «Το Βυζάντιο είναι το ανατολικό ρωμαϊκό κράτος. Εκχριστιανισμένο, εξελληνισμένο, με την Κωνσταντινούπολη πρωτεύουσα (…). Ξέρετε καμιά άλλη αυτοκρατορία που να έχει ζήσει χίλια χρόνια; Τι θα πει “εξέπεσε”; (…) Ο Ελύτης λέει “όταν μπαίνω σε ένα ερημοκλήσι και βλέπω σβησμένες τις τοιχογραφίες, νιώθω Βυζαντινός, σαν να ήταν το σόι μου”».

• «Ελληνας είναι αυτός που αναγνωρίζει τον εαυτό του και ζει με ελληνικό τρόπο. Δηλαδή, ορθώς και όρθιος».

*Απόσπασμα από άρθρο του Μανώλη Κοττάκη